توجه كنيد كه او نهتنها دربارهٴ فقه حنفي، بلكه دربارهٴ فقه مالكي و شافعي هم بحث كرده است.
صرف و نحو. 12 (2). شرح تصريف زنجاني (برآمدنش بغداد 1254م). او
اين كتاب را در شانزده سالگي به سال 1338 در فريومد خراسان نوشته است.
13 (3). إرشاد الهادي. راهنماي صرف و نحو كه در سال 1372م يا 1376م در خوارزم براي پسرش نوشته است. غالباً آن را شرح كردهاند.
14 (4). التركيبالجليل. در باب تجزيه و تركيب.
15 (5). تركيب غريب و تركيب عجيب. در باب تجزيه و تركيب.
فن معاني و بيان. 16، 17 (7). شرح تلخيص المفتاح. هرات 1347م؛ تلخيص غُجدُوان1355م. معروفترين كتاب معاني و بيان عربي مفتاح
العلوم سكاكي (سيزدهم ـ1) است؛ خطيب دمشقي (چهاردهم ـ1) آن را بهنام
تلخيص المفتاح خلاصه كرد، كه بر آن هم شرح هاي زيادي نوشته شد، از جمله اين دو شرح. شرح اول تفتازاني (1347م) از شرح ديگري به نام مطول اقتباس شده و به شرح
مطول معروف است؛ و دومي (1355م) مختصرالمعاني نام دارد.
18 (8). شرح القِسمالثالث منالمفتاح . سمرقند (1385 يا 1387).
امثال. 19 (17). شرح نوابغ الكلم. شرح بر مجموعهٴ امثال و حكم زمخشري به نام نوابغ الكَلم.
همهٴ آثار متعدد او به عربي است، جز يكي به تركي، و عجيب آنكه هيچ كدام به فارسي نيست (البته بايد گفت تحريرهاي فارسي از برخي آثارش وجود دارد). اثر تركي ترجمهٴ منظوم
بوستان سعدي (سيزدهم ـ2) است، كه در سال 1354 انجام گرفته و يكي از نخستين شاهكارهاي شعر تركي است.
پيداست كه تفتازاني در زمان خودش شهرت بسيار داشته و دربارها براي جلبش به رقابت برميخاستند و سرانجام تيمور او را به دربار خويش برده و مورد احترام قرار داده است.
ابنخلدون از او تجليل بسيار ميكند. آن شهرت بهحدي رسيده كه شرقيان غالباً او را حد فاصل فضلاي ((قديم)) و
((جديد)) ميدانند. اين از تعداد نسخههاي خطي و چاپهاي شرقي آثارش پيداست كه غالباً در مدارس شرق تدريس ميشود.
صلاحالدين
شاعر تعليمي ترك، كه به تركي مينوشت و در زمان ايلدرم بايزيد (شاه عثماني 1389ـ1420م) و پس از آن ميزيست.
او كاتب يا يازيجي لقب داشت و مورد حمايت حاجي پاشا بود. گفته ميشود او از بولي (در قيزيل احمدلي) برخاست و بيشتر عمرش را در آنكارا سپري كرد؛ ظاهراً مدتي را هم در